Javascript must be enabled in your browser to use this page.
Please enable Javascript under your Tools menu in your browser.
Once javascript is enabled Click here to go back to NIKAD HEROIN
gototopgototop
Nema online članova
feed image
feed image
feed image




Stigmatizacija i resocijalizacija
sreda, 07 januar 2009 00:50
Reč stigma i njen  izvorni pojam svoje poreklo imaju u antičkoj Grčkoj. Antički Grci su iz činjenice da neki ljudi govore drugačijim jezikom od njihovog izveli zaključak da su oni varvari, necivilizovani i tek nešto više od divljaka. Etiketiranje stranaca kao divljaka i čudaka, ne retko, je kroz istoriju služilo kao opravdanje za rđavo postupanje, porobljavanje, pa čak i istrebljivanje „drugačijih“.

Stigma je pojam koji je označavao znak na telu i koji ukazuje na neke nedostatke (moralno-pravne prirode) ličnosti koja je njom obeležena. Reč je o žigovima koji su nanošeni usijanim gvožđem i obeležavali su nekoga kao roba, zločinca ili izdajnika, dakle kao osobu koju treba izbegavati, naročito na javnim mestima. Kasnije stigma, prvo sa hrišćanstvom, dobija nova značenja: najpre telesnu nakaznost kao posledicu božje volje, a zatim i promene na koži religioznih histerika koje se javljaju upravo na onim mestima na koje je Hristos bio fiksiran na krst.

U savremenom kontekstu stigmatizacija je društveni proces etiketiranja i izopštavanja svih onih grupa, i pojedinaca kao njihovih pripadnika, koje se razlikuju od „normalnosti“ većine u svom društvenom okruženju, a gde upravo ta sredina diktira pojam društvene prihvatljivosti, bilo da je u pitanju etnička, moralna ili bilo koja druga različitost. Konkretno, kada je u pitanju problem lečenih zavisnika o PAS, stigmatizacija je, pogotovo u malim sredinama, intenzivnija nego na primer u odnosu na lečene alkoholičare, što zbog predrasuda koje su često takve da se svi lečeni zavisnici o PAS izjednačavaju sa zavisnicima uopšte, odnosno nelečenim zavisnicima ili osobama sklonim npr kriminalnom ponašanju ili osobama koje su na drugi način nepoželjne u svojoj okolini ili opasne po nju. Ta predrasuda potiče iz osnovne zablude da ne postoji tako nešto kao što je izlečeni zavisnik, i njena najveća posledica je da zajednica u najširem kontekstu nema optimizam i veru u izlečenje zavisnika. Prepreka je i u problemu informisanosti, pre svega zato što samo mali broj ljudi zna da je narkomanija u stvari bolest, i to bolest pojedinca, porodice i društva, a ne unapred predodređena sudbina nekoga ko je po svojoj prirodi devijantan. Sve te predrasude u znatnoj meri otežavaju proces resocijalizacije, bilo da je u pitanju zaposlenje, pronalaženje partnera i dr.      

Međutim, predrasude imaju i opravdane uzroke svog nastanka, koje pre svega leže u manifestacijama poremećaja ličnosti zavisnika a koje nisu nevidljive široj zajednici, već su u stvari u prvom planu osude društva. Pored toga, u odnosu na zemlje u okruženju Srbija daleko zaostaje u nekom ozbiljnijem radu u prevenciji, lečenju i resocijalizaciji  lečenih zavisnika i podizanju nivoa svesti društva o svim pitanjima vezanim za narkomaniju.  

Stoga se postavlja pitanje – da li treba sedeti skrštenih ruku i čekati da se promene država i društvo ili da svaki lečeni zavisnik prepozna svoju aktivnu ulogu u sopstvenoj resocijalizaciji. Iako borba protiv narkomanije zahteva sveobuhvatne intervencije u svim segmentima društva, smatram da jednu od presudnih uloga imaju lečeni zavisnici kroz istrajnost u svom izlečenju, ispunjavanje svojih obaveza u porodici i društvu i doprinos koji mogu dati svojoj zajednici kao odgovorni pojedinci.

Izvor:
Časopis CREDO